تجزیه و تحلیل کتاب شیمی پیش دانشگاهی چاپ 1394
الف- مطالب کلی در مورد کتاب
1- در کتاب قبلی بسیاری از پرسش ها دوپهلو و سخت بود
2- تعداد صفحات شیمی پیش 1و شیمی پیش 2 هم خوانی نداشت.اما در کتاب جدید بخش 1و2 ، 58 صفحه و بخش 3و4 ،59 صفحه است
3- کتاب بیشتر تالیف شده است ، نه کپی پیست ، مثال مهم آن قسمت های شیمی و زندگی اضافه شده است.
4- هدف کلی : کتاب بیشتر برای دانش آموزان کاربردی شده است.
5- حاشیه هایی که قلم آنها مانند بیشر بدانید است ،جزء درس نیست ،
اما حاشیه یی که قلمی مانند متن درس دارند ،تدریس شود
6- پرسشی در اول هر فصل مطرح می شود و در پایان همان فصل در قسمت شیمی و زندگی پاسخ داده می شود
7- درکتاب شیمی پیش ،آزمایش کنید نداریم ،اما اساس کلی کتاب آزمایش است و دبیران می توانند از انیمیشن یا فیلم آموزشی در کلاس استفاده کنند که خیلی مهم است.
8- کتاب راهنمای معلم در شرف تالیف و چاپ است
ب – بخش اول
سینتیک شیمیایی
1- شیب صفر و شیب ثابت با یکدیگر تفاوت دارند
2- شیب یک نسبت است ،نه یک عدد
3- بیشتر بدانید ص8 را همکاران حتما مطالعه کنند.در این بیشتر بدانید مفهوم فیزیکی سرعت بحث می شود.(دیگر نیاز نیست همکاران مفهوم فیزیکی سرعت را همانند کتاب قبل زیاد توضیح دهند)
4- حاشیه ص 9 : دقت کنید اگر همه شرکت کننده های موجود در واکنش گاز یا محلول باشند می توان واحد مولار بر زمان را برای سرعت نوشت.و هم سرعت متوسط و هم سرعت لحظه ای را می توان بر حسب مول بر زمان ،یا مولار برزمان گزارش کرد
5 - ص 10 : در مثال حبه قند ،خاک باغچه نقش کاتالیزگر دارد.
6- در جدول قانون سرعت ص13،قسمت آخر 16.5 *10-6 صحیح است.
7- نکته مهم : هروقت جدول داده می شود یعنی واکنش حتما بنیادی نیست ، حتی اگر مرتبه و ضرایب برابر باشند.
8- در قانون سرعت ، سرعت واکنش همان سرعت لحظه ای است
9- نظریه برخورد فقط برای فاز گاز و واکنش های بنیادی است.
10- تعریف سازو کار : چند واکنش بنیادی پی در پی که منجر به یک واکنش کلی میشود
11- در ص16 :انرژی فعالسازی صرف فعال و پرانرژی کردن ذره های واکنش دهنده هنگام برخورد می شود و در اینجا نباید پیچیده فعال گفته شود.
12- بیشتر بدانید بعد از نظریه برخورد حتما تدریس شود.
13- احمد زویل یک گروه 40 نفره داشت که 21 سال روی موضوع کار می کردند
14- فکر کنید ص21 :
ا- الف : بخار آب ،CO2-CO-SO2و...
ب- CO از سوختن ناقص سوخت ،SO2 از سوختن ترکیبات گوگردی ،NO از واکنش N2و O2 در دماهای بالا وCXHYاز سوختن سوخت های با کیفیت پایین تولید می شود که با ورود بنزین یورو4 این مشکل به حداقل رسیده است.
15- حاشیه ص21 مهم است.
16- فکر کنید ص22 :
قسمت ب : عیر خودبخودی زیرا ΔS،ΔHوΔGهر سه مثبت هستند.
قسمت پ : دما آنقدر بالاست که واکنش را به سمت خودبخودی هدایت می کند.
قسمت ت : اینقدر انرژی فعالسازی زیاد است که در دمای پایین انجام نمی گیرد.
17- فکر کنید ص26 :
2- الف : کاتالیزگر در دمای معینی کار می کند و وقتی سرد باشد ،درست کار نمی کند و گازها جذب نمی شوند
ب : اگر ترموستاتی نزدیک کاتالیزگر قرار دهیم که آن را سریع گرم کند،مشکل حل می شود.
18- هر فرایندی که مستلزم مصرف انرژی بالا باشد،حتما آلودگی دارد.
19- کاتالیزگر را نزدیک موتور قرار می دهند ،زیرا به پایداری گرمایی نیاز دارد و گرما را از موتور می گیرد.
20- کره سطح تماس را بالا می برد.
پ- فصل دوم
تعادل های شیمیایی
1- ص30:واکنش هایی که تا کنون خوانده اید همگی تا جایی پیش می روند که تقریبا واکنش دهنده ها به فرآورده ها تبدیل می شوند.(تقریبا تاکید شود)
2- چالش تولید آمونیاک در اول فصل می آید و در شیمی و زندگی آخر فصل پاسخ داده می شود
3- در بحث تعادل صحبت از واکنش دهنده و فرآورده نباید کرد.
(خود را بازمایید ص33)
4- در ص37 ، ممکن است دانش آموزی سوال کند ،اگر غلظت کربن دی اکسید تغییر کند ،ثابت تعادل هم تغییر می کند که باید دانست:
K=α{CO2}=ɤ{CO2}
ɤ=ضریب فعالیت وα=فعالیت
هرچه غلظت افزایش می یابد ضریب فعالیت کم می شود و در نتیجه ثابت تعادل همواره ثابت است.
5- ص46: تمرین 2 ، حتما در منزل حل شود و جدول کامل گردد
6- فکر کنید ص 51،جدید است و تغییر ثابت تعادل با دما را به خوبی نشان می دهد
7- شیمی و زندگی ص53:همانطور که می دانیم دو نوع پایداری سینتیکی و ترمودینامیکی داریم.مولکول نیتروژن پایداری ترمودینامیکی دارد که به دلیل پیوند سه گانه آن است و همچنین پایداری سینتیکی آن به دلیل واکنش پذیری کم آن است.
8- جواب فکر کنید ص 54
الف- بیشترین مقدار را در هواکره دارد
ب- واکنش پذیری کم آن
پ- دمای جوش خیلی پایین
ج- تولید هیدرازین ها ،کود شیمیایی و....
9- جواب سوال 2 ص55
الف- در دمای اتاق،زیرا ثابت تعادل بزرگتر است
ب- در دمای بالا اگر چه سینتیک مساعد می شود اما بازده پایین می آید(ترمودینامیکی مساعد نیست )
10- حاشیه ص 56 : با جرقه نیتروژن و اکسیژن واکنش نمی دهند زیرا نیتروژن بسیار پایدار است.
11- فکر کنید ص 56:
ا- افزودن کاتالیز گر در دما و فشار مناسب ازهمه بهتر است
2- آمونیاک آسانتر مایع می شود و از ظرف خارج می شود(هر سه ماده گازند و نمی توان درب ظرف را باز کرد تا فرآورده خارج شود)
12- بیشتر بدانید آخر فصل حتما تدریس شود
(علت تمرین کردن ورزشکاران در مکان های با ارتفاع مختلف از سطح دریا)
ت- بخش 3
اسید و بازها
1- ابتدای فصل تغییر رنگ گل های ادریسی در خاک های مختلف آمده و در شیمی وکشاورزی پایان فصل به اثر اسید و بازها در کشاورزی می پردازد.
2- شکل2 ص61 :در شکل سمت راست درصد یونش داریم.
در صد یونش(ترکیب در ساختار خود یون ندارد و در آب یون می سازد).
و در شکل سمت چپ در صد تفکیک یونی داریم.
درصد تفکیک(ترکیب در ساختار یون دارد ودر آب فقط جدا می شود)
3- آمفی پروتیک ، گونه هایی هستند که دو شکل مزدوج دارند.
مانند آب(H3O+وOH-)
4- در این کتابpKa وpkb حذف شده است و نباید تدریس شود.
5- کمترین غلظت در اسید قوی مربوط به گونه مولکولی خود اسیداست،اما در بازهای ضعیف با توجه به درصد یونش تغییر می کند.
6 – شکل ص 69 : مشکلی که دانش آموزان داشتند این بود که فکر می کردندکه وقتی می گوییم در یک محلول غلظت یون هیدرونیم را حساب کنید ،دیگر یون هیدروکسید در ترکیب وجود ندارد که این شکل ، مشکل را حل می کند
7- pHسنج دیجیتالی ،PH را نمی سنجد،دستگاه ولتاژ را اندازه می گیرد و دستگاه در آن مبنا آنچه را نشان داده PH می نامیم
8- در مورد آمین های نوع اول ،دوم وسوم صحبتی نشود
9- حفظ تغییر رنگ همه شناساگرها دیگر نیاز نیست .
(فقط متیل سرخ ،فنل فتالئین و تورنسل که از قبل یاد گرفته بودند)
10- در آبکافت فقط آنیون ها و کاتیون های یک مثبت و یک منفی گفته شود
11 – در مورد استرها فقط واکنش رفت را در نظر بگیریم
12- در حاشیه ص85 متیل متانوات درست است ،نه متیل اتانوات
13- در مورد محلول های بافر ، فقط واکنش اسید یا باز ضعیف می آید و واکنش نمک آن نوشته نمی شود ، زیرا در متابع نیامده است و نیازی نیست
14- شیمی در کشاورزی ص :
بر اثر آبکافت کاتیون Al3+ محیط اسیدی می شود.ونمک های آلومینیم معمولا نیترات و کلرید هستند.
15- فکر کنید ص 90 :
الف- محیط اسیدی می شود. زیرا آبکافت کاتیون یون هیدرونیم تولید می کند
ب- آهک اضافه می کنیم.
ت – بخش چهارم
الکتروشیمی
1- ابتدای فصل در مورد باتری ها صحبت شده و در شیمی و زندگی پایان فصل ،سلول های سوختی مطرح می شود.
2- اولین سلول شیمیایی را ایرانیان طراحی کردند که به پیل اشکانی معروف بود
3- الکتروشیمی پر کاربردترین شاخه علم است.
4- ص94 : تاکید شود واکنش های الکتروشیمیایی ،همزمان رخ می دهند،باید کنار هم باشند و از همه مهمتر اینکه تعداد الکترون های تولید شده و مصرف شده باید برابر باشند.
5- ص95 : شکل های حاشیه تماشاچی بودن یون نیترات را نشان می دهد
6- ص95: در خودرابیازمایید نیازی نیست نیم واکنش ها نشان داده شود
7-ص95: استفاده از محور حاشیه خیلی به یادگیری کمک می کند
8- حالت اکسایش و عدد اکسایش با هم تفاوت دارد،حالت اکسایش نمادهای رومی است که در نام گذاری استفاده می شود،اما عدد اکسایش ،یک عدد است.
9- در قسمت (ٍث)خود رابیازمایید ص96 و درسمت راست واکنش MnCl2صحیح است ، نه MnO2
10- ص97 :
الف- فقط گروه عاملی آلدهیدها و کتون ها توضیح داده شود
ب- نیازی به تدریس الکل های نوع اول ،دوم و سوم نیست وآزمایش آینه نقره توضیح داده شود
11- در سلول های الکتروشیمیایی پل نمکی برداشته شده است و همه سلول ها با دیواره متخلخل توضیح داده می شود.پل نمکی به دلیل مشکل بودن تدریس نشود
12- فکر کنید2 ص 102 : نباید از فرمول داده شده در صفحه بعد جواب را بدست آوریم ، بلکه با توجه به شکل های 7و8 میگوییم چه عددی باید داشته باشیم که اختلاف آن با76/0-،برابر 10/1 شود.
13- خود رابیازمایید ص115 :
الف- هر چه مراحل بیشتر باشد،اتلاف انرژی بیشتر است
ب – هر چه اتلاف انرژی کمتر باشد
14- در ص116 از پایین سمت راست سلول سوختی H2O(g)خارج می شود
نه H2(g) (اصلاح شود)
15- فکر کنید2 ص116
طول عمر کاتالیزگر :مزایا، اثرات زیست محیطی :مزایا،
دردسترس بودن سوخت :معایب ، هزینه تولید سلول و نگهداری :ایراد
و بازدهی سلول :مزایا
16- مقیاس صنعتی یعنی تولید انبوه
17 – ص 117: چرا می گوییم واکنش تجزیه آب آلایندگی بالایی دارد
:زیرا هر فرایندی که انرژی برای آن هزینه می شود حتما آلایندگی دارد.
والسلام....